کشک و فواید و خواص آن

 

 
کشک
 
کشک، یک ماده غذایی معجزه آساست که در بردارنده ویتامین نیاسین، چربی، نمک و پروتئین است.
 
شاید بسیاری از شما ندانید که کشک یکی از مواد لبنی است که تنها در ایران یافت می‌‌شود. در واقع می‌توان گفت که مانند دوغ تهیه شده از ماست، این فرآورده محصولی کاملا ایرانی است. کشک به زبان تاجیکی ازبکی ترکمنی و اردو و ترکی قروت گفته می شود.
 
وجود ضرب‌المثل‌های فراوان در مورد کشک در زبان فارسی نشان دهنده قدمت تولید و استفاده ازاین ماده غذایی مفید است . کشک غالبا مزه ترشی دارد و در غذاهایی مانند آش رشته، “کشک بادمجان” و “کله جوش” استفاده می‌شود. کشک به روش سنتی از جوشاندن، تغلیظ و یا خشک کردن دوغی که پس از کره‌ گیری باقی می ‌ماند و یا از ماست بدون چربی تهیه می‌شود.
 
روستاییان ماست رادرون «مَشک» ریخته و بازدن آن کره‌اش را می‌گیرند. پس ازاینکه کره ماست گرفته شد چیزی که می‌ماند همان دوغ است که یکی از نوشیدنی‌های خوشمزه ایرانی می‌باشد. دربرخی از روستاهای کشورمان برای تهیه «کشک» این دوغ رادرکیسه‌ای می‌ریزند و آب آن را می‌گیرند چیزی که باقی میماند مانند ماست چکیده سفت است که به آن لچ گفته می‌شود و در آذربایجان(آذرشهر، عجبشیر ومراغه)”جُرتان”نامیده میشود. آن را به اندازه یک گردو گلوله کرده و می‌خشکانند و بدین‌گونه «کشک» بدست می‌آید.
 
ماده‌ اولیه کشک عبارت است از شیر میش، بز، گاو و یا مخلوطی از آن‌هاست .در صنایع غذایی تولید کشک با فرآیند‌های صنعتی و به صورت مایع مستقیما از شیر تولید می شود. کشک‌‌های سنتی مایع از ساییدن و رقیق کردن کشک خشک تولید می‌‌شوند.
از آنجا که کشک از دوغ درست شده و چربی آن که طبع گرم دارد جدا شده طبیعت آن «سرد» و از آنجا که رطوبت آن هم گرفته شده طبعیت آن «خشک» هم هست. دارای قوت تحلیل برندگی است. ضرر آن به معده کمتر از ماست و پنیر است.
دیر هضم است و بلغم خام و باد در دستگاه گوارش تولید می کند. این ضررها در سرد مزاجان بیشتر دیده می شود.  برای رفع این ضررها می توان از مربای گل استفاده کرد. قابض و سرد کننده بدن است. اگر کشک خشک را حرارت دهید برای درمان خونریزی های داخلی و بواسیر مفید است.
 
یک کاربرد جالب برای شوره سر
 
سر را با روغن گل چرب کنید. سپس ترکیبی از پشم سوخته و جو سوخته و کشک خشک حرارت داده روی سر بمالید.
انرژی تولید شده از ۱۰۰ گرم کشک حدود ۱۰۵ تا ۱۲۰ کیلو کالری می‌‌باشد که می‌تواند به عنوان یکی از تامین‌کننده‌های انرژی مورد نیاز بدن در رژیم غذایی روزانه گنجانده شود.
میزان مواد مغذی در کشک‌ های مختلف به نوع فرآوری و همچنین شیر یا ماده اولیه آن بستگی دارد. مهم‌‌ترین استفاده درمانی از کشک، پیشگیری از بروز یا پیشرفت بیماری پوکی استخوان است. میزان مناسب کلسیم و فسفر و نسبت این دو ماده مغذی در ترکیب کشک شرایط ایده‌آلی را برای استفاده بهینه از کشک مصرفی در پیشگیری از پوکی استخوان به وجود آورده است.
 
مقدار مواد مغذی در ۱۰۰ گرم کشک:
 
پروتئین ۱۵ تا ۲۱ گرم
چربی ۳ تا ۱۱ گرم
کربوهیدرات ۶۱ تا ۷۷ گرم
آب و نمک ۶ تا ۱۰ گرم
 
با توجه به اینکه کشک یکی از غنی ترین منابع پروتئین حیوانی است، بنابراین محیط مناسبی برای رشد میکروارگانیزم‌های مختلف است که اغلب سبب مسمومیت حتی مرگ می‌شود. بنابراین در صورت استفاده  کشک مایع باز ۱۰ تا ۲۰ دقیقه قبل از مصرف آن را بجوشانید تا میکروارگانیزم‌های آن کاهش یابد.
 
بهتر است به مقدار نمک موجود در کشک توجه کنیم. افرادی که به فشار خون بالا مبتلا هستند، کشک بی ‌نمک استفاده کنند.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s